Senność po jedzeniu - dlaczego po posiłku chce Ci się spać?

Czy senność po jedzeniu jest normalna?

Do pewnego stopnia - tak.

Na poziom naszej energii wpływa naturalny rytm dobowy. U wielu osób w godzinach popołudniowych pojawia się fizjologiczny spadek czujności.

Jeżeli dodatkowo właśnie wtedy zjemy duży i ciężki obiad, efekt może być jeszcze bardziej odczuwalny.

Problem zaczyna się wtedy, kiedy senność jest bardzo silna, pojawia się praktycznie po każdym posiłku albo towarzyszą jej inne objawy.

W takiej sytuacji zamiast ratować się kolejną kawą, warto zastanowić się, dlaczego organizm tak reaguje.

Spójrz na to, co znajduje się na Twoim talerzu

Wyobraź sobie taki posiłek:

duża porcja białego makaronu, sos, niewiele warzyw, a później coś słodkiego.

Albo:

biała bułka, słodki jogurt i sok.

Takie posiłki mogą dostarczać dużo łatwo przyswajalnych węglowodanów, a jednocześnie niewiele białka czy błonnika.

Po posiłku zawierającym węglowodany poziom glukozy we krwi wzrasta, a organizm wydziela insulinę, która pomaga ją wykorzystać.

To zupełnie normalny proces.

Znaczenie ma jednak między innymi wielkość posiłku, jego skład oraz indywidualna odpowiedź organizmu.

Dlatego jeżeli po określonych posiłkach regularnie pojawia się ogromna senność, warto zacząć obserwować właśnie to, co wcześniej znalazło się na talerzu.

Wielkość posiłku też ma znaczenie

Czasami problem nie polega nawet na konkretnym produkcie.

Po prostu jemy za dużo naraz.

Przez pół dnia kawa, coś małego w biegu, może jakaś przekąska.

A później przychodzi obiad i jesteśmy tak głodni, że zjadamy bardzo dużą porcję.

Po takim posiłku uczucie ciężkości i senność nie powinny szczególnie dziwić.

Dlatego warto zwrócić uwagę nie tylko na to, co jesz, ale również ile jesz i jak wygląda cały Twój dzień.

Czy w posiłku jest odpowiednia ilość białka?

Białko jest ważnym elementem posiłku.

Pomaga między innymi w utrzymaniu sytości i jest potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Nie oznacza to, że każdy posiłek musi składać się głównie z mięsa.

Źródłem białka mogą być również:

• ryby
• jaja
• nabiał
• tofu
• soczewica
• ciecierzyca
• fasola

Zamiast więc patrzeć wyłącznie na liczbę kalorii, warto zadać sobie proste pytanie:

Czy mój posiłek rzeczywiście mnie odżywia i daje sytość?

Nie zapominaj o błonniku

Warzywa, owoce, pełne ziarna, nasiona i rośliny strączkowe są źródłem błonnika.

Błonnik wpływa między innymi na pracę jelit i tempo wchłaniania składników odżywczych.

Dlatego zupełnie inaczej może wyglądać posiłek składający się głównie z białego pieczywa i słodkiego dodatku, a inaczej posiłek zawierający również białko, warzywa, błonnik i tłuszcz.

Nie chodzi o zakazywanie pieczywa, ziemniaków czy makaronu.

Chodzi o kompozycję całego posiłku.

Senność po posiłku a glukoza i insulina

To temat, wokół którego narosło sporo uproszczeń.

Silna senność po jedzeniu nie oznacza automatycznie insulinooporności.

Nie można postawić takiego rozpoznania na podstawie jednego objawu.

Jeżeli jednak oprócz senności występują również inne problemy - na przykład częste napady głodu, duża ochota na słodycze, trudności z kontrolą masy ciała czy inne niepokojące objawy - warto porozmawiać z lekarzem o ocenie gospodarki węglowodanowej.

W zależności od sytuacji lekarz może zdecydować o wykonaniu odpowiednich badań.

Najważniejsze jest jedno:

nie diagnozuj insulinooporności na podstawie rolki w internecie.

A może po prostu jesteś niewyspana?

Czasami szukamy skomplikowanych zaburzeń metabolicznych, a odpowiedź jest dużo prostsza.

Jeżeli regularnie śpisz po 5-6 godzin, trudno oczekiwać, że przez cały dzień będziesz mieć stabilny poziom energii.

Po większym posiłku zmęczenie może stać się jeszcze bardziej widoczne.

Dlatego warto przyjrzeć się nie tylko diecie.

Zadaj sobie kilka pytań:

• ile naprawdę śpię?
• czy budzę się wypoczęta?
• czy często wybudzam się w nocy?
• czy zasypiam przed telewizorem?
• czy potrzebuję kilku kaw, żeby normalnie funkcjonować?

Jedzenie nie zawsze jest głównym winowajcą.

Niedobory i inne problemy zdrowotne

Jeżeli zmęczenie występuje nie tylko po posiłkach, ale właściwie przez cały dzień, warto spojrzeć szerzej.

Przyczyną osłabienia mogą być między innymi niedokrwistość, niedobór żelaza, zaburzenia pracy tarczycy, niedobór witaminy B12, niektóre infekcje, zaburzenia snu czy inne choroby.

Dlatego ważny jest cały obraz.

Jeżeli ktoś mówi:

„Po obiedzie jestem zmęczona”

to zupełnie inna sytuacja niż:

„Od kilku miesięcy jestem ciągle wyczerpana, a po jedzeniu praktycznie nie jestem w stanie funkcjonować.”

Jeżeli ten drugi opis brzmi znajomo, przeczytaj także artykuł o przyczynach ciągłego zmęczenia.

Alkohol również może zwiększać senność

Lampka wina czy piwo do obiadu mogą dodatkowo nasilić senność.

Alkohol działa na układ nerwowy i może wpływać zarówno na samopoczucie po posiłku, jak i późniejszą jakość snu.

Dlatego jeżeli próbujesz znaleźć przyczynę poposiłkowego zmęczenia, warto uwzględnić również ten element.

Co możesz zrobić przez najbliższy tydzień?

Zamiast od razu kupować suplement, zrób prosty eksperyment.

Przez kilka dni zapisuj:

• o której jesz
• co znajduje się na talerzu
• jak duża jest porcja
• czy jesz bardzo szybko
• jak czujesz się godzinę po posiłku
• jak spałaś poprzedniej nocy
• ile kawy wypiłaś
• czy pojawia się ochota na słodycze
• czy po 2-3 godzinach ponownie jesteś głodna

Taki prosty dzienniczek potrafi powiedzieć więcej niż przypadkowe zgadywanie.

Może się na przykład okazać, że ogromna senność pojawia się głównie po bardzo dużych posiłkach albo wtedy, kiedy większość talerza stanowią produkty bogate w łatwo przyswajalne węglowodany.

To już cenna informacja.

Jak może wyglądać bardziej zbilansowany posiłek?

Nie potrzebujesz skomplikowanej diety.

Spróbuj spojrzeć na talerz i sprawdzić, czy znajdują się na nim:

źródło białka + warzywa + źródło węglowodanów + zdrowe tłuszcze.

Przykładowo:

zamiast samego makaronu z sosem można dodać porcję warzyw oraz źródło białka.

Zamiast słodkiej bułki na śniadanie - wybrać posiłek zawierający również białko i błonnik.

Nie chodzi o perfekcję.

Chodzi o to, żeby posiłek nie tylko dobrze smakował, ale również rzeczywiście odżywiał organizm.

Pomóc może też krótki spacer

Po posiłku nie musisz kłaść się na kanapie.

Nawet krótki, spokojny spacer może być dobrym nawykiem.

Aktywność po jedzeniu może korzystnie wpływać między innymi na poposiłkową glikemię.

Nie trzeba robić treningu.

Czasami wystarczy wstać od stołu i przez 10-15 minut się przejść.

Kiedy warto skonsultować się z lekarzem?

Jeżeli senność po jedzeniu jest bardzo nasilona, pojawiła się nagle, utrzymuje się przez dłuższy czas albo towarzyszą jej inne objawy, warto poszukać przyczyny.

Szczególnie jeśli występują również:

• omdlenia lub uczucie bliskie omdleniu
• silne zawroty głowy
• drżenie
• kołatanie serca
• nadmierne pragnienie
• częste oddawanie moczu
• niewyjaśniona utrata masy ciała
• bardzo nasilone zmęczenie również między posiłkami

W takich sytuacjach nie warto ograniczać się do zmian w diecie czy suplementacji.

Zanim sięgniesz po kolejną kawę

Jeżeli codziennie po obiedzie potrzebujesz kawy tylko po to, żeby dotrwać do wieczora, zastanów się przez chwilę, dlaczego tak się dzieje.

Spójrz na swój talerz.

Spójrz na wielkość porcji.

Sprawdź, ile śpisz.

Zwróć uwagę na to, po których posiłkach czujesz się dobrze, a po których najchętniej poszłabyś spać.

Organizm często daje nam dużo informacji.

Trzeba tylko zacząć je zauważać.

Regularnie tracisz energię po posiłkach?

Podczas konsultacji możemy przyjrzeć się Twojemu sposobowi odżywiania, rytmowi posiłków, jakości snu, pracy jelit oraz dotychczasowym wynikom badań.

Zamiast zgadywać, warto spróbować znaleźć elementy, które mogą mieć wpływ na Twoje samopoczucie.